Người khác có thực sự cần bạn cho lời khuyên? Những điều này mới là thứ họ cần nhất

Trong các cuộc chuyện trò tán gẫu, thường theo một motip rất quen thuộc. Một người kể về vấn đề của mình, và người còn lại thường sẽ ngay lập tức đưa ra những lời nhận xét, hoặc lời khuyên cho vấn đề đó. Chúng ta trở thành những nhà cố vấn hết sức hồ hởi, nhiệt tình, không ngừng đưa ra những quan điểm ý kiến. Và kết thúc cuộc nói chuyện, chúng ta cảm thấy hôm nay mình như một vị cứu tinh giúp người kia thấy được giải pháp.

Từ từ nào, có điều này mình muốn hỏi lại. Trước khi trở thành một nhà tư vấn rất tận tình đó, bạn đã hỏi người kia họ đang thực sự muốn điều gì chưa? Họ có phải đang thực sự muốn nhận lời khuyên từ bạn không? Và bạn có tin chắc lời khuyên của bạn có thực sự giúp ích cho họ?

Nếu câu trả lời là Không hoặc không chắc, thì bài viết dưới đây có thể sẽ là một tham khảo dành cho bạn.

KHI AI ĐÓ CHIA SẺ MỘT VẤN ĐỀ, ĐIỀU HỌ CẦN CÓ THỂ CHỈ ĐƠN GIẢN LÀ ĐƯỢC LẮNG NGHE

Nhiều người khi kể một vấn đề đang gặp phải trong cuộc sống của mình, có thể đơn giản là muốn được người khác lắng nghe. Bản thân họ đã biết mình muốn gì và cần làm gì để giải quyết vấn đề đó. Chỉ là họ còn thiếu chút động lực hoặc niềm tin vào bản thân mình. Việc chia sẻ chỉ để giúp họ giải toả và củng cố thêm quyết định của mình.

Đó là lý do tại sao có những người khi kể những vấn đề với bạn. Bạn tích cực đưa ra những giải pháp dành cho họ. Và họ đều tìm ra những lý lẽ để cho thấy giải pháp đó, lời khuyên đó khó thực hiện, không làm được. Trong trường hợp này, việc nhiệt tình nói họ cần làm điều này phải làm điều kia thậm chí có tác dụng ngược. Nó khiến người kia càng cảm thấy áp lực và ức chế hơn. Bởi lẽ nhu cầu của họ lúc này là được lắng nghe, chứ không phải sự chỉ bảo.

Vì vậy, khi nghe ai đó chia sẻ một vấn đề họ gặp phải. Điều chúng ta có thể làm trước tiên là đồng cảm với họ. Chia sẻ những cảm xúc, khó khăn của họ. Khi một người đang gặp khó khăn, việc được thấu hiểu đồng cảm đôi khi còn quan trọng và ý nghĩa hơn rất nhiều so với những lời khuyên. Và khi họ bày tỏ muốn chúng ta đưa ra lời khuyên cho họ, chúng ta hoàn toàn có thể nói ra những ý kiến của mình. Và chỉ khi họ thực sự cần thì những lời khuyên của bạn mới được tiếp thu và có giá trị.

NHỮNG LỜI KHUYÊN CỦA BẠN CHỈ ĐÚNG VỚI TRẢI NGHIỆM CỦA BẠN

Bạn thân mến, bạn thực sự là một người rất tốt khi nhiệt tình muốn giúp đỡ đưa ra lời khuyên và giải pháp giúp người khác. Nhưng có một sự thật là, những lời khuyên của chúng ta phần lớn dựa trên những trải nghiệm mà chúng ta đã có hoặc quan sát được. Nó có thể đúng với bạn, nhưng không đảm bảo đúng với người khác.

Một ví dụ rất đơn giản. Trong một cuộc nói chuyện giữa nhóm bạn gái lâu năm. Một cô mới lấy chồng than thở chuyện chồng dạo này bận bịu hay về muộn, nhắn tin không trả lời ngay. Và lời khuyên của 2 người bạn gái còn lại hoàn toàn trái ngược nhau:

• Cô bạn A mới ly dị vì chồng ngoại tình hùng hổ khuyên: Phải kiểm soát lão ấy chặt vào, đàn ông sểnh ra 10 người thì 9 người ngoại tình. Không tin được ông nào hết. Cứ nói chuyện cho ra nhẽ, không giải thích được cùng lắm giải tán. Chứ sống cứ nghi ngờ nhau mệt mỏi.
• Cô bạn B đang có cuộc sống hạnh phúc với chồng thì nhẹ nhàng nói: Cứ bình tĩnh, có thể anh ý đang bận rộn công việc quá thôi. Đàn ông tập trung công việc cũng tốt, cũng vì lo cho gia đình và vợ con thôi. Cứ nhẹ nhàng hỏi han chia sẻ với anh ấy xem sao.

Bạn thấy đó, cả 2 lời khuyên trên khác hoàn toàn nhau. Mặc dù nó có thể rất đúng với hoàn cảnh và trải nghiệm của 2 cô bạn này. Nhưng nó chưa chắc đã áp dụng đúng với cô gái đang có vấn đề. Bạn hãy tưởng tượng nếu chồng cô gái thực sự bận thật, thì nếu áp dụng theo cô bạn A có phải hoà khí gia đình cô gái ấy sẽ bị ảnh hưởng tệ không.

Nhìn chung, chúng ta không phải là người khác, hoàn cảnh của chúng ta khác họ. Vì vậy nên cân nhắc khi đưa ra những lời khuyên. Nhất là những lời khuyên chiều hướng tiêu cực.

VẬY CHÚNG TA NÊN LÀM GÌ KHI AI ĐÓ ĐANG CHIA SẺ VẤN ĐỀ VÀ MUỐN CHÚNG TA GIÚP ĐỠ HỌ

Với 2 sự thật ở trên, khi một ai đó kể về vấn đề của họ, nếu bạn vẫn thực sự muốn giúp họ vượt qua vấn đề đó, bạn có thể tham khảo 3 nguyên tắc dưới đây:

1. Lắng nghe và đồng cảm

Khi ai đó gặp vấn đề và chia sẻ với bạn những điều họ đang gặp phải. Bạn hãy lắng nghe họ một cách chân thành. Hãy cứ để họ nói ra hết những suy nghĩ, cảm xúc đang chất chứa. Việc lắng nghe giúp bạn hiểu được những cảm xúc và mong muốn sâu thẳm của họ. Giúp bạn kết nối với họ, đồng cảm với họ.

Chẳng cần nói nhiều, đôi khi những câu nói đơn giản nhưng chân thành: “vậy à”, “thế ư”, “mình rất hiểu cảm xúc của bạn”, “thương bạn quá”…. có thể nâng đỡ và giúp một ai đó vượt qua được những cảm xúc tiêu cực. Và khi họ bình tâm lại, tự nhiên sẽ nhìn nhận vấn đề đơn giản và sáng rõ hơn. Tự khắc biết cách giải quyết vấn đề của mình theo hướng tích cực hơn.

2. Không đưa ra lời khuyên “phải/cần…”, đưa lời khuyên gián tiếp thông qua câu chuyện/ví dụ

Trong một số trường hợp ai đó đang rối bời và bạn biết chắc lời khuyên đó có thể giúp họ tốt hơn. Bạn có thể đưa ra một lời khuyên dành cho họ. Nhưng hãy nhớ, những lời khuyên của bạn vẫn dựa trên trải nghiệm của bạn và mang tính tham khảo. Việc lựa chọn làm theo hay không hoàn toàn phụ thuộc vào người kia có muốn hay không.

Vì vậy, khi đưa ra lời khuyên, hãy tránh nói từ “Bạn nên làm như thế này”, “Bạn cần làm như thế kia”. Điều đó mang tính áp đặt và có thể gây tác dụng phụ, phản ứng từ người nghe. Nhất là khi họ chưa sẵn sàng đón nhận. Thay vào đó, bạn có thể nói một cách gián tiếp như “Vấn đề này trước đây mình đã gặp phải, và mình đã làm như thế này…” hoặc “Mình cũng đã từng thấy ai đó gặp phải vấn đề này, và họ giải quyết ra sao…”.

Việc đưa ra lời khuyên gián tiếp, thông qua những trường hợp hay ví dụ cụ thể sẽ giúp người nghe dễ tiếp thu hơn. Đó chỉ đơn giản là kể lại một câu chuyện có thật, không đưa ra ý kiến cá nhân. Và việc lựa chọn làm theo hay không do họ quyết định.

3. Gợi mở cho họ tự tìm ra giải pháp cho chính mình

Một kỹ thuật rất hay mà những người làm Coach trong các lĩnh vực áp dụng. Đó là thay vì đưa ra lời khuyên, họ sẽ dẫn dắt khách hàng của mình tìm ra giải pháp thông qua những câu hỏi.

Khác với Mentor (người tư vấn), những người ở vị chí Coach (khai vấn) sẽ không đưa ra sẵn những giải pháp/lời khuyên. Mà sẽ thông qua việc đặt câu hỏi và lắng nghe giúp cho người kia tự tìm ra giải pháp để giải quyết vấn đề của mình.

Tương tự trong cuộc nói chuyện, thay vì đưa ra lời khuyên, chúng ta có thể giúp người kia hiểu vấn đề của mình rõ hơn và tìm ra giải pháp cho mình thông qua những câu hỏi. Ví dụ như cô gái trên than thở về chuyện chồng đi làm về muộn và trả lời tin nhắn chậm. Bạn có thể hỏi “Điều gì khiến bạn lo lắng về anh ấy?” “Liệu anh ấy có đang gặp khó khăn gì trong công việc không?” “Điều gì bạn thấy đáng quý nhất ở anh ấy? ở mối quan hệ đang có?” “Điều gì quan trọng nhất đối với bạn trong mối quan hệ này?”….

Việc trả lời những câu hỏi này sẽ giúp người kia nhìn rõ hơn vấn đề của mình, những điều tốt đẹp mà mình đang có, đồng cảm và thấu hiểu. Chắc chắn sau cuộc nói chuyện, thực trạng của người chồng có thể vẫn vậy, nhưng cách nhìn nhận của cô gái đó với vấn đề này sẽ tích cực vui vẻ hơn. Nó có thể không còn là một vấn đề với có gái đó nữa. Tích cực hơn nữa là cô gái đó càng hiểu và yêu chồng mình hơn.

Có thể bạn nói cách này có mị người không vì nhỡ đâu người chồng đó ngoại tình thật. Mình đồng ý là hoàn toàn có thể xảy ra sự thật đó. Nhưng như mình đã chia sẻ trong bài Cách đơn giản hoá các vấn đề trong cuộc sống, chúng ta không thể thay đổi được hoàn cảnh, nhưng hoàn toàn có thể thay đổi được cách chúng ta phản ứng với hoàn cảnh đó. Và mình nghĩ đối diện với vấn đề bằng tâm thế tích cực vui vẻ vẫn luôn tốt hơn nhiều.

Trở lại với câu hỏi ban đầu ở tiêu đề “Người khác có thực sự cần lời khuyên của bạn?”, hi vọng qua bài viết này của mình bạn sẽ thấy câu trả lời dành riêng cho mình. Cảm ơn bạn đã đọc đến những dòng cuối cùng này :).

Nếu bạn có thêm những bí quyết hoặc những trải nghiệm về việc đưa ra lời khuyên, hãy chia sẻ trong phần comment nhé!

Chúc các bạn một ngày tốt lành! 🙂

Enjoy every moment of life,

Ngọc Morning