giúp cháu lớp 7 xây dựng mục tiêu – thông điệp mình muốn nhắn gửi

Mình có một người chị gái, 2 chị em nhà ở cách nhau chưa đến 1 cây số. Thường trong tuần mình sẽ dành một buổi để sang nhà chị gái ăn một bữa tối và chơi với các cháu. Và cuối tuần thì mình lại nấu một bữa và chị em lại tụ tập ăn uống bên nhà mình để thay đổi không khí.

Hôm qua cũng như thường lệ, cả nhà chị mình sang nhà mình ăn tối cuối tuần. Trong lúc nấu nướng chị lại than thở nhờ mình nói chuyện với cháu lớn vì bố mẹ nói mãi không được. Cháu nó năm nay chuẩn bị vào lớp 7, tuy nhiên giờ giấc sinh hoạt học tập khá lộn xộn, chỉ thích ở nhà nghịch máy tính,  rủ đi chơi hay ra ngoài với cả nhà đều không thích đi. Cháu không có sở thích cụ thể, người lúc nào cũng lờ đờ thiếu sức sống và cũng lười giao tiếp với người lạ. Thế là vừa rồi anh chị mình có cho cháu tham dự một lớp kỹ năng về cuộc sống và học tập hi vọng con sẽ thay đổi và tạo cho mình những mục tiêu rõ ràng hơn. Khoá học cũng đến đâu đó 7 triệu, mức khá cao so với thu nhập hiện tại của anh chị khi phải xoay nuôi 3 đứa con. Thế nhưng khi cháu đi học về thì cũng không thấy có gì thay đổi hay tiến bộ hơn. Một bài tập sau khoá học là xây dựng mục tiêu cho mình mà về 2 tuần rồi bố mẹ giục cũng chưa làm, vẫn ngủ dậy muộn và hay xem máy tính. 

Chị muốn mình nói chuyện với cháu để khuyên nhủ nó, và giúp nó xây dựng mục tiêu cho mình vì bố mẹ nói mãi không được.  Vì vậy, khi ăn cơm và chuyện trò xong xuôi, mình rủ cháu ngủ lại với mình. Hai dì cháu cũng hay nói chuyện, cháu cũng khá cởi mở với mình nên sau một hồi đắn đo cũng đồng ý ở lại. Vậy là bước 1 tạo không gian riêng tư hai dì cháu nói chuyện đã có.

Lắng nghe để hiểu được vấn đề cháu đang gặp phải

Mình cũng hay trò chuyện với cháu, vì vậy mình hiểu nó là đứa thiên về nội tâm, ít thể hiện ra ngoài nhưng trong đầu thì nhìn nhận và biết nhiều thứ chứ không phải đứa hời hợt. Mình nhớ khi cháu mới đi học khoá đó về, cũng sang nhà mình ăn và ngủ lại, tối đó cháu cũng kể về những điều được học và cảm thấy khá thú vị và muốn áp dụng. Điều này chứng tỏ tâm thế cháu sẵn sàng. Vậy vấn đề là ở đâu?

“Con không biết phải bắt đầu viết mục tiêu như thế nào dì ạ” 

Hoá ra, dù học nhưng ở lớp người ta chỉ đưa ra khái niệm về xây dựng mục tiêu SMART. Nhưng các bước để xây dựng cụ thể một bảng mục tiêu cuộc đời trong ngắn hạn và dài hạn thì lại không được dậy. Bố mẹ (tức anh chị mình) cũng chỉ nói với cháu “con hãy đặt mục tiêu đi”, “trong sáng nay con xây dựng bảng mục tiêu đó nhé”. OK, nhưng xây dựng như thế nào thì bố mẹ cũng không nói rõ. Và thực tế là bố mẹ cũng chưa từng tự xây dựng cho mình một bảng mục tiêu cuộc đời. Vậy thì, vấn đề ở đây có phải hoàn toàn là của con mình không?

Những sự trây ỳ, trì hoãn cũng phần lớn là do chúng ta không biết phải bắt đầu từ đâu. Hoặc nó quá khó để bắt đầu. 

Khi hiểu được vấn đề này, mình mừng thầm trong lòng, OK vấn đề này dì có thể giúp được rồi.

Cùng con xây dựng mục tiêu, không chỉ lý thuyết mà bằng minh chứng cụ thể từ chính mình

Mình nói chuyện tiếp với cháu, hỏi “con có thực sự mong muốn xây dựng được bảng mục tiêu cho mình không?” “Con có ạ” “vậy dì sẽ cùng con làm nhé”. Điều này rất quan trọng để con khẳng định với dì và quan trọng hơn là với chính mình về mục tiêu này.

Hai dì cháu bắt đầu ngồi vào bàn với tờ giấy A4 trắng tinh.

Mình giải thích cho cháu việc xây dựng mục tiêu cho mình là rất quan trọng. Nó như một kim chỉ nam hướng con tới những điều con mong muốn. Nhờ đó, thay vì hàng ngày con cứ lang thang thả trôi mình trong những việc tiêu tốn thời gian mà không có nhiều giá trị như ngủ nướng, xem mạng lướt web xem hết tin này đến video nọ, con sẽ biết cách để thời gian của mình sử dụng hiệu quả hơn và giúp con phát triển được đến mục tiêu.

“Nếu con muốn bản thân mình giỏi hơn, phát triển hơn hiện tại, con cần phải làm những điều mà hiện tại khiến con cảm thấy khó hơn, như vậy chúng mới kéo ngày càng tiến lên”.

Điều này mình muốn cháu hiểu tại sao mục tiêu cần đặt ra cao hơn so với những điều hiện tại con đã làm được.

Và mình cũng đưa cho cháu xem qua trước về bản đồ mindmap xây dựng các mục tiêu cuộc sống của mình. Cháu rất hào hứng và cảm thấy rõ ràng hơn về cách xây dựng mục tiêu khi được nhìn thấy cách một người khác đã làm. 

Cùng con xây dựng mục tiêu

Mình hướng dẫn cháu xây dựng mục tiêu qua hình thức bản đồ tư duy mindmap. Đây là một cách xây dựng kế hoạch và mục tiêu rất hiệu quả và cho mình rất nhiều ý tưởng và hình dung được một cách toàn diện hơn về những điều mình có và cần trong cuộc sống.

Mình giúp cháu tự xây dựng mục tiêu thông qua các câu hỏi gợi mở và để con tự trả lời. Ví dụ “mục tiêu về học tập con mong muốn dài hạn năm cấp 3 sẽ học trường gì?”, khi cháu nói muốn thi chuyên Anh, 2 dì cháu sẽ vẽ nhánh mục tiêu đỗ chuyên Anh năm nào với số điểm cụ thể mong muốn bao nhiêu (Smart). Từ đó lại vẽ ra các nhánh mục tiêu nhỏ cần thực hiện để đạt được mục tiêu dài hạn đó.

Cứ vậy, dần dần cây mục tiêu từ thân đã toả ra các nhánh chính và các nhánh nhỏ mục tiêu cứ vậy hình thành. Giúp cháu hình dung rõ ràng hơn những việc mình cần bắt đầu chuẩn bị ngay từ khi mới đang học lớp 7.

Sau khi hoàn thành xong bản đồ mục tiêu, cháu tự nhận thấy để làm được những mục tiêu này thì cần ưu tiên thời gian một ngày cho những việc gì. Và tự nhiên trong cháu cảm thấy không có nhiều thời gian để lãng phí cho những việc vô ích như lướt mạng, ngủ nướng, không có mục đích rõ ràng. 

Và mình rất vui khi cháu cũng đã đưa ra mục tiêu ngay trong tháng 8 về sức khoẻ: sẽ đi ngủ trước 22h30 và dậy sớm trước 7h ( hiện tại đều ngủ sau 23h và dậy sau 9h). Hay việc cháu cam kết sẽ tạo thói quen viết nhật ký ngắn bằng tiếng Anh hàng ngày.

Bắt tay hành động ngay

Sau khi hoàn thành xong biểu đồ mục tiêu, mình hướng dẫn cháu làm một bảng theo dõi kế hoạch thực hiện. Bảng này làm trên file excel, hàng dòng sẽ liệt kê các mục tiêu đã lên kế hoạch, và hàng cột sẽ chạy 31 ngày trên tháng. Mục đích để theo dõi và đánh dấu những mục tiêu mình đã thực hiện được theo từng ngày.

Và 2 dì cháu cùng đi ra quán photocopy để in ngay tờ theo dõi kế hoạch, mua sổ để viết nhật ký tiếng anh và mua khổ giấy A3 để vẽ lại bản đồ mục tiêu với màu sắc và bố cục cân đối hơn để dán trong phòng học.

Khi mình đưa cháu về nhà, cháu hào hứng và nói sẽ hoàn thành vẽ lại bản đồ mục tiêu treo trên tường và chụp cho mình trước 8h tối nay. Từ sáng mai sẽ thực hiện các kế hoạch đã đề ra.

Mình rất háo hức và tin rằng với việc tự tay xây dựng mục tiêu dài hạn 3 năm tới đỗ chuyên Anh, và các mục tiêu ngắn hạn cho năm học tới, cháu đã nhận thấy đích đến thực sự của mình và những việc cần làm vì thế cũng trở nên quan trọng hơn để đạt được mục đích đó. Và chắc chắn sẽ thấy trân trọng thời gian hơn.

Kết bài

Bài viết này ban đầu mình chỉ định kể ngắn gọn về cách mình hướng dẫn cháu mình xây dựng kế hoạch học tập và cuộc sống. Viết một hồi lại thành một bài dài chi tiết như vậy, cảm ơn các bạn có đã theo dõi được đến những dòng cuối này.

Thông điệp mình muốn chia sẻ tới các bạn đó là, khi mình muốn người khác thay đổi hay làm theo ý mình, đặc biệt là con cái, thay vì áp đặt một chiều, trước tiên hãy cố gắng thấu hiểu xem tâm tư vấn đề của người đó là gì. Và cách dễ nhất để ảnh hưởng hay thay đổi họ, đó là hãy làm tốt điều đó trước, tự khắc bạn sẽ trở thành tấm gương phản chiếu để họ soi theo và dần trở thành lúc nào không hay.

Và qua bài này, mình cũng muốn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đặt mục tiêu cho cuộc sống rất quan trọng. Nó sẽ giúp cho chúng ta biết việc gì quan trọng và cần ưu tiên. Chúng ta sẽ thấy cuộc sống có mục đích và ý nghĩa hơn, nhờ vậy mà cũng tích cực và lạc quan hơn. Nếu các bạn hứng thú, mình sẽ dành một bài riêng để viết sâu hơn về cách đặt mục tiêu cho cuộc sống của mình.

Chúc các bạn một ngày tốt lành.

Ngọc Morning.